ZKS Stilon Gorzów


HISTORIA PIŁKI NOŻNEJ w ZKS STILON

Wprowadzenie

1 maja 1945 r. na poniemieckim stadionie przy ulicy Myśliborskiej odbył się pierwszy mecz piłkarski w historii polskiego Gorzowa. Było to spotkanie pomiędzy drużyną miejscowych kolejarzy a reprezentacją żołnierzy Armii Radzieckiej. By rozegrać pojedynek, trzeba było zasypywać rowy strzeleckie i przeciwlotnicze, którymi boisko zryte było wzdłuż i wszerz. Kolejarską brać reprezentowali: bramkarz Kazimierz Bagrowski, obrońcy: Alojzy Bauza i Walenty Sobieralski, pomocnicy: Roman Maciejewski, Paweł Macierzewski i Zdzisław Staszak, napastnicy: Feliks Chojnacki, Stanisław Maciejewski, Kazimierz Piasecki, Stefan Rębacz i Kazimierz Sztorch. W drugiej połowie na boisku pojawili się także Franciszek Niczka oraz Marian Wojtczak. Kolejarze przegrali 1:2, a pierwszego gola na wagę symbolu dla polskiej drużyny zdobył Stanisław Maciejewski, w latach czterdziestych i wczesnych pięćdziesiątych najlepszy piłkarz Gorzowa.

14 maja 1945 r. założono pierwszy w Gorzowie klub, Kolejowy Klub Sportowy (późniejszy KKS Warta), a po nim przyszły nastepne: Polonia - OMTUR, Robotniczy KS Chrobry, KS Budowlani, Lubuski KS Gorzovia, PZInż. (późniejszy KS Stal), KS Gwardia. Wszystkie z nich posiadały własne sekcje piłkarskie, stąd w rozgrywkach poznańskiej klasy C uczestniczyło kilka gorzowskich zespołów. Pierwszy oficjalny mecz ligowy rozegrał KKS Gorzów 31 marca 1946 r., pokonując 2:1 KKS Piła. Gorzowscy "kolejarze" w końcówce lat 40-tych byli zdecydowanie najlepszą drużyną w mieście i regionie, wchodząc po dwóch sezonach do klasy A okręgu poznańskiego (w ówczesnym systemie rozgrywek klasa A była trzecim szczeblem ligowym).

Pod koniec lat 40-tych, w tabelach ligowych rozgrywek prowadzonych przez Poznański OZPN figurowały następujące zespoły: KKS Kolejarz (klasa A), KS Stal (klasa B), RKS Chrobry, KS Gwardia, oraz KKS Kolejarz II (klasa C).

Fot. internet.

17 września 1950 r. rozpoczęły się zmagania o mistrzostwo klasy A w sezonie 1950/51 w ramach zielonogórskiego okręgu PZPN, już w nowym podziale administracyjnym. KKS Kolejarz był w tych rozgrywkach jedynym reprezentantem Gorzowa i zarazem jedną z czołowych ekip (w momencie przerwania rozgrywek prowadziła Stal Zielona Góra, Kolejarz zajmował drugą lokatę).

1947-48

W międzyczasie, w 1947 r., powstało w Gorzowie koło sportowe pod nazwą Jedwabnik. Pierwszą sekcją tego koła była sekcja piłkarska, a jej organizatorami byli pionierzy Fabryki Włókien Syntetycznych Nr 5, późniejszego "Stilonu" (którego notabene jeszcze wtedy nie było, bo powstał formalnie w 1951 r.), głównie z Kujaw, Bydgoskiego i Jeleniej Góry. Działo się to w czasach, gdy na miejscu fabryki koncernu IG Farbenindustrie znajdowały się ruiny, i powstawały dopiero plany odbudowy.

Działalność sportową na terenie przyszłego "Stilonu" rozpoczęto wybudowaniem w czynie społecznym boiska sportowego przed nie zagospodarowanym terenem obok budynku Działu Obróbki Włókna, późniejszym budynkiem "Folii". Wśród piłkarzy-pionierów, którzy rozpoczęli wtedy treningi byli między innymi: Władysław Adamkowicz, Wincenty Barski, Klemens Gabrylewicz, Mieczysław Szewczyk i Edmund Wasilewski.

Wspomniani wyżej amatorzy sportu piłkarskiego występujący pod nazwą organizacji sportowej Jedwabnik rozegrali swój pierwszy mecz z Gwardią Gorzów przegrywając 1:5. Aż trudno uwierzyć, że pionierskie kroki tych kilku piłkarzy-zapaleńców posiadających sprzęt sportowy w postaci ... zużytych 11 par butów i jednej piłki, przekształciły się w jeden z czołowych klubów sportowych w regionie.

1949

W sierpniu 1949 r., po przyjeździe do Gorzowa pracowników z Jeleniogórskich Zakładów Włókien Sztucznych Nr 5 (późniejszej "Celwiskozy") istniejące dotąd "na dziko" koło sportowe Jedwabnik przeszło pod zrzeszenie Włókniarza przyjmując jednocześnie jego nazwę.

Były to czasy częstych zmian i reorganizacji - właśnie w 1949 r. patronat nad sportem polskim przejęła CRZZ - Centralna Rada Związków Zawodowych. Ona też "uporządkowała" go branżowo i w ten sposób klub gorzowski otrzymał nazwę Włókniarz, ponieważ zaliczono (fabrykę w odbudowie i klub) do przemysłu włókienniczego.

Kilka lat później, na przełomie 1952/53 r. nastąpiło "przekwalifikowanie" klubu do przemysłu chemicznego, a w nim obowiązywała nazwa Unia. Zrzeszenie Unia powstało w 1949 roku w wyniku połączenia klubów istniejących przy zakładach przemysłu chemicznego (Chemik), leśnego (Leśnik) i drzewnego (Drzewiarz). Nowa nazwa klubu przetrwała 9 lat - 1952-61, przy czym należy wspomnieć, że już w 1956 r., na fali "odwilży" nastąpiła likwidacja zrzeszeń branżowych i "radzieckiego" nazewnictwa klubów. W wyniku tego faktu klub otrzymał osobowość prawną i samodzielność. Podobnie było z KKS Kolejarz, który od 1957 r. grał już pod nazwą Warta.

W omawianym okresie (1949 r.), oprócz sekcji piłki nożnej, w KS Włókniarz powstały kolejne sekcje: kajakowa, lekkiej atletyki i tenisa stołowego.

Najaktywniejszą działalność przejawiała oczywiście sekcja piłkarska z Władysławem Adamkowiczem, Zbigniewem Bachem, Romualdem Brylińskim, Ryszardem Harewiczem, Bronisławem Golczakiem, Janem Jaruszakiem, Zdzisławem Jasińskim, Stanisławem Kamińskim, Jerzym Kołodziejskim, Władysławem Nowakowskim, Edmundem Nowickim, Aleksandrem Pańczakiem, Włodzimierzem Rajskim, Janem Szczęsnym, Mieczysławem Szewczukiem, Lotarem Szpringiem, Edmundem Wasilewskim i Romanem Zacharą. Trenerem był Władysław Bała.

W pierwszym w 1949 r. meczu, ze Stalą Gorzów (na boisku piłkarskim Stali), w pożyczonych od przeciwnika butach, drużyna Włókniarza przegrała 1:5. Drugi rewanżowy mecz na tym samym boisku zakończył się ponowną porażką 1:2.

We wrześniu 1949 r. do Gorzowa przyjechał z Jeleniogórskich Zakładów Włókien Sztucznych Jan Kokorudz, który przyjmując pod opiekę luźno zorganizowanych zawodników sekcji piłkarskiej, zaczął przygotowywać ich do kolejnego meczu towarzyskiego z zespołem z Witnicy. W spotkaniu tym, trzecim z kolei, rozegranym na boisku w Witnicy piłkarze Włókniarza odnieśli pierwsze zwycięstwo w stosunku 4:2.

Wkrótce doszło do czwartego w 1949 r. spotkania, w którym to na własnym boisku przy ul. Dąbrowskiego (stadion KKS Warta), Włókniarz pokonał po raz drugi drużynę z Witnicy 5:2.