ZKS Stilon Gorzów


HISTORIA SIATKÓWKI męskiej w ZKS STILON

1945-1950

Początki piłki siatkowej w Gorzowie sięgają 1945 r. Pierwsze sekcje utworzyły wtedy: KS Leśnik i KKS Warta. W 1949 r. powstała także w KS Unia przy Rejonie Lasów Państwowych drużyna siatkarska, która uczestniczyła przez pewien czas w meczach towarzyskich. W zespole tym grał jeden z późniejszych siatkarzy niebiesko-białych, Henryk Łużyniecki. Liczyły się też w mieście ekipy Gorzovii, potem Gwardii, a także PiW oraz wojskowe Saper i Legia.

Jeden z zachowanych dokumentów mówi o rozegranych 27-28 maja 1950 r. półfinałach mistrzostw Gorzowa, w których to drużyna Włókniarza przy GZWS przegrała w swoim zapewne pierwszym w historii meczu z Gwardią 1:3. Ponadto istnieje także wzmianka o starcie w imprezie z okazji "święta" PKWN w lipcu 1950 r. Wiadomo iż pierwsze boisko do treningów wybudował Samodzielny Oddział Wykonawstwa Inwestycji - SOWI, pomiędzy Wydziałem Szczeciny a portiernią. Tam też amatorzy siatkówki mogli po pracy rozgrywać między sobą pojedynki.

1951

Sekcję siatkarską przy ZWS "Stilon" założono oficjalnie w 1951 roku, a jej pionierami byli tacy zawodnicy, jak: oficer rezerwy Ludowego Wojska Polskiego Jerzy Kućko, inżynier Stanisław Seweryński, czy Stanisław Wojciechowicz. Wówczas to rozegrano już pierwsze mistrzostwa okręgu zielonogórskiego, w których ton nadawały Spójnia Zielona Góra (mężczyźni) i Kolejarz Gorzów (kobiety). Zespół KS Włókniarz zajął w finałach w Sulechowie wśród panów drugie miejsce. W kolejnych latach - 1952-53 r. - KS Włókniarz/Unia zdobył już mistrzostwo województwa.

W październiku i grudniu 1951 r. "stilonowcy" rozgrywali mecze towarzyskie, między innymi z Kolejarzem i Spójnią, o mistrzostwo miasta, a także w ramach Pucharu Polski, a w składzie drużyny znajdowali się wówczas: Zdzisław Barankiewicz, Henryk Bobryk, Jerzy Kućko, Henryk Pstrocki, Zdzisław Waloszek, Zbigniew Zieliński oraz Wojciech Liszewski.

1952

W 1952 roku w finałowym turnieju w Winnym Grodzie "stilonowcy" pokonali 2:0 Stal Szprotawa i 2:1 Spójnię Zielona Góra, grając w składzie: Zdzisław Barankiewicz, Henryk Bobryk, Jerzy Kućko, Wojciech Liszewski, Jan Plust, Stanisław Seweryński i Zdzisław Waloszek. Grającym trenerem zespołu był wówczas Henryk Łużyniecki. W spotkaniach towarzyskich "włókniarze" grali z: Kolejarzem (1:2 i 2:1), Spójnią (2:0 i 2:1), Gimnazjum Energetycznym (2:0), SKS Sparta Nowa Sól (2:1), Liceum Pedagogicznym (2:1 i 2:0), Technikum Finansowym (3:0), oraz Jednostką Wojskową (1:2).

W rozgrywkach Pucharu Polski na szczeblu miasta Włókniarz zajął pierwsze miejsce, przed Kolejarzem, Unią Biowet, a na dalszych pozycjach uplasowały się Ogniwo Elektrownia, Liceum Pocztowe, Liceum Finansowe, i Liceum Chemiczne. W półfinale wojewódzkim gorzowianie rywalizowali z Unią Skwierzyna, Ogniwem Słubice, oraz SKS LO Świebodzin. Sporym sukcesem były wygrane w Gorzowie z AZS-em Poznań, oraz w Szczecinie z tamtejszymi zespołami AZS (2:1) i Budowlanych (3:0).

Swoje mecze niebiesko-biali rozgrywali wówczas głównie przy Domu Harcerza na ulicy Świerczewskiego 3/9. Powoli przyjeżdżać zaczęły do Gorzowa coraz lepsze drużyny, jak Wybrzeże (Gwardia) Gdańsk, Spójnia Szczecin, Budowlani Wrocław, oraz AZS Wrocław. Dynamiczny rozwój, nie tylko stilonowskiej, siatkówki rozpoczął się w 1953 r., z chwilą organizacyjnego wyodrębnienia się tej dyscypliny ze związku z koszykówką i szczypiorniakiem, a także w wyniku przyjazdu do Gorzowa po okresie studiów w Poznaniu Łużynieckiego, Witolda Jodki i Ryszarda Łaskarzewskiego.

1953

17-18 stycznia rozegrano w Ostrowie Wlkp. ćwierćfinałowy turniej Pucharu Polski. Unia Gorzów zajęła w nim drugą lokatę, za wicemistrzem Polski - Gwardią Wrocław, a przed AZS-em Poznań i Kolejarzem Piotrków Trybunalski, i uzyskała dalszy awans, ale w półfinałowej grupie uległa ponownie Gwardii (0:3), a ponadto AZS-om z Łodzi (0:3) i Krakowa (2:3). Ponadto Unia zwyciężyła w wojewódzkim Pucharze CRZZ, pokonując w finale Spójnię Zielona Góra, oraz zajęła pierwsze miejsce w mistrzostwach Gorzowa ... trójek siatkarskich, w imprezie, w której wzięło udział aż 37 (!) zespołów. Gorzowianie występujący pod szyldem "reprezentacji województwa" wygrali ponadto Puchar Ziem Zachodnich w Stargardzie. Z kolei w rozgrywanym w mieście nad Wartą Pucharze Ziemi Lubuskiej wygrała Spójnia Gdańsk, przed Gwardią Gdańsk i niebiesko-białymi.

Pod koniec 1953 r. zespół Unii - mistrz województwa - stanął przed szansą awansu do organizowanej od nowego sezonu tzw. klasy wydzielonej GKKF. Eliminacje te zgromadziły dwadzieścia cztery zespoły, w tym najlepsze ekipy Mistrzostw Polski 1953, oraz mistrzów województw. Gorzowianie rywalizowali na jednym z turniejów ćwierćfinałowych w Toruniu, z udziałem sześciu zespołów, zajmując ostatecznie piąte miejsce, i nie kwalifikując się do dalszych rozgrywek. Rywalami niebiesko-białych były: AZS AWF Warszawa, Gwardia Gdańsk, Zawisza (OWKS) Bydgoszcz, AZS Politechnika Śląska Gliwice, oraz AZS Olsztyn.

W kadrze zespołu pojawili się Filip Podolan z Sulechowa oraz Alfred Sosgórnik ze Spójni Szczecin, późniejszy olimpijczyk z Rzymu (1960 r.), w ... pchnięciu kulą. Planowano zatrudnienie pierwszego w historii "prawdziwego" trenera sekcji siatkarskiej, miał nim być Antoni Perzyna z Poznania.

1954

W 1954 roku siatkarze Unii - ponownie po wygraniu rozgrywek wojewódzkich - zakwalifikowali się do eliminacji krajowych o awans do elity. Tym razem eliminacje te zgromadziły dwadzieścia pięć zespołów, w tym najsłabsze ekipy ekstraklasy, oraz mistrzów województw. Gorzowianie rywalizowali na turnieju w Hali Olimpijskiej we Wrocławiu, w którym zajęli ostatecznie trzecia lokatę, i nie zakwalifikowali się do rundy finałowej o jedno z miejsc w ekstraklasie, ulegając Budowlanym Wrocław i Huraganowi Wołomin, a pokonując Spójnię Olsztyn i AZS Poznań.

Rozgrywano także mistrzostwa województwa na otwartych boiskach, w okresie sierpień-wrzesień (mecze grano systemem do dwóch wygranych setów). Unia wyprzedziła w rozgrywkach tych zielonogórską Spójnię, Stal Zielona Góra, Włókniarza Żary, Włókniarza Zielona Góra, Stal Zamet Przemków, Gwardię Zielona Góra oraz Stal Świebodzin.

Pod koniec 1954 r. znów zespół Unii stanął przed szansą awansu do klasy wydzielonej GKKF. Tym razem na turnieju w Szczecinie lepsze były miejscowa Spójnia oraz AZS Lublin, a w drugiej fazie rozgrywek o miejsca 5.-8., gorzowianie wyprzedzili jedynie AZS Toruń, ulegając na dokładkę Górnikowi Bochnia i Ogniwu z Pabianic.

W kadrze zespołu pojawili się Jerzy Hanuszewski z Gwardii Zielona Góra, Czesław Hrybacz, Eugeniusz Gawron, Andrzej Paczkowski, oraz trener Tadeusz Ficek. Sosgórnik powrócił z kolei do Szczecina.

Zespół Unii Gorzów z roku 1954. Stoją od lewej: Ryszard ŁASKARZEWSKI, Jerzy HANUSZEWSKI, Jerzy KUĆKO, Henryk BOBRYK, Henryk ŁUŻYNIECKI, Wojciech LISZEWSKI.

Fot. "Nad i pod siatką - o lubuskiej piłce siatkowej w latach 1952-69" - J. Hanuszewski.

W owym okresie zespół gorzowski zwyciężył w mistrzostwach Zrzeszenia Sportowego Unia, pokonując 3:0 zespół z Warszawy, 3:1 Łódź, 3:0 Kraków i 3:1 Wrocław, oraz w półfinale 3:0 Szczecin i 3:1 Poznań. Niebiesko-biali występowali też w Pucharze Ziem Zachodnich, przemianowanym dwa lata później na Puchar Ziem Nadbałtyckich i Nadodrzańskich, z udziałem zespołów reprezentujących następujące województwa: opolskie, zielonogórskie, koszalińskie, potem także gdańskie, szczecińskie, wrocławskie, olsztyńskie, a także drużyn z terenu NRD.

1955

W 1955 roku znów o Unii było głośno w kraju. W województwie co prawda lepsza okazała się Sparta Zielona Góra, ale na turnieju w Poznaniu, gdzie odbywały się półfinały Mistrzostw Polski, gorzowianie byli o krok od awansu, przegrywając 2:3 z Gwardią Wrocław, a pokonując wcześniej AZS Kraków i AZS Poznań.

Do zespołu, który w tym roku zdobył między innymi wojewódzki Puchar GKKF, a potem w półfinałach międzywojewódzkich pokonał jeszcze 3:1 Kolejarza Kluczbork, 3:0 Start Poznań i 3:2 pierwszoligowych Budowlanych Wrocław, przybyli Zdzisław Dudziński ze Spójni Szczecin, Tadeusz Biliński z Nysy i Stanisław Jedyński. Co ciekawe zespół Unii odbywał treningi niejako "na dziko", w sali Liceum Pedagogicznego w godzinach ... 21:30-23:00.

Do Pogoni Szczecin przeniósł się utalentowany Henryk Bobryk. Siatkarz ten piętnastokrotnie wystąpił w latach 1955-57 w reprezentacji Polski, między innymi na igrzyskach młodzieży i studentów w Warszawie - mecze z NRD, CSRS, Albanią, Rumunią, Bułgarią, Włochami, Chinami; w turnieju stolic w Krakowie - spotkania z Węgrami, CSRS, ZSRR; oraz w towarzyskich pojedynkach z Jugosławią w Łodzi i Bułgarią w Sofii.

Kadra zespołu wyglądała wówczas następująco: Łużyniecki, Hanuszewski - posiadający I klasę sportową; Kućko, Podolan, Barankiewicz, Jodko, Dudziński - II klasa; Jedyński, Gawron, Paczkowski, Hrybacz - III klasa; zaś zaplecze sekcji stanowili posiadający klasę "młodzieżową" Władysław Migoś, Tomasz Pawłowski, Lech Kołodziński, Czesław Jurec, Stanisław Strończak i Eugeniusz Cielecki.