ZKS Stilon Gorzów


SZACHY

W 1952 r. powstały zalążki sekcji szachowej KS Włókniarz. Jej założycielem i jednocześnie pierwszym kierownikiem był p. Lorenc, a tworzyli ją tacy szachiści, jak: Adolf Tynfowicz, Emil Szerechowicz, Wojciech Liszewski, Józef Gasiński, Tadeusz Radej, Leon Szmytkowski, Kazimierz Kordys, Marian Cioch, inżynierowie Włodzimierz Jagiełło, Wacław Sokołowski, czy dyrektor Zakładu - Jerzy Wasilewski. Zawodnicy Włókniarza od marca do grudnia 1952 roku brali udział w rozgrywkach drużynowych, mając za przeciwników: Kolejarza i Budowlanych Gorzów oraz ekipę ... Poczty Polskiej. Po czterech latach czysto amatorskiej działalności (w tym czasie - w 1956 roku - zespół Unii zajął II miejsce w mistrzostwach Gorzowa za Zrywem, oraz uczestniczył w rozgrywkach klasy A, pierwszy swój mecz przegrywając 3:4 z Kolejarzem Zielona Góra) nastąpiła kilkuletnia przerwa. Dopiero wiosną 1961 r. Stefan Kocik reaktywował sekcję w strukturach zakładowych i w tej postaci przetrwała ona aż do chwili obecnej, aczkolwiek w 1996 r., po rozpadzie wielosekcyjnego ZKS Stilon, utworzone zostało odrębne stowarzyszenie pod nazwą Klubu Szachowego Stilon, którego pierwszym prezesem został Janusz Gramza.

W 1962 r. drużyna (między innymi Wiesław Zakrzewski, Konrad Tołkacz, Karol Rozesłaniec) zwyciężyła w klasie A okręgu poznańskiego, awansując do ligi okręgowej, a w 1964 r. znalazła się już w lidze międzywojewódzkiej. Najlepsze wyniki indywidualne osiągali w tym czasie Tadeusz Łubieński oraz Roman Sokołowski (ten drugi w 1965 r. zdobył tytuł mistrza Polski, a w 1968 r. tytuł wicemistrzowski w grze korespondencyjnej). W latach 60-tych Stilon, jako najlepszy zespół w regionie, uczestniczył kilkakrotnie (1963, 1966-69) w eliminacjach o awans do finału Mistrzostw Polski, jednak bez powodzenia. Oprócz wyżej wymienionych w zespole występowali także między innymi: Czesław Jądrzyk, Zbigniew Plust, Piotr Wilczewski, Kazimierz Wojtczak, Wiesław Zakrzewski, Eugenia Wijatkowska, Bandurska, Majewski, Markowski i Wolny.

W 1970 r. Polski Związek Szachowy utworzył II ligę, do której powołał gorzowski Stilon. W pierwszym roku startów gorzowianie uplasowali się na piątym miejscu. Turniej grupy B odbywał się wówczas w Gdańsku, a kolejność była następująca: Avia Świdnik 41, Flota Gdynia 37, Hutnik Warszawa 31.5, Konradia Gdańsk 28.5, Stilon Gorzów 28, Caissa Bydgoszcz 22, Sandecja Nowy Sącz 18.5, Warmia Olsztyn 17.5. Gorzowianie nawiązali kontakty szkoleniowe w NRD rozgrywając spotkania towarzyskie między innymi z BSG IFA Karl Marx Stadt.

W następnym roku, pomimo wzmocnienia składu Józefem Gromkiem, Stilon zajął siódmą lokatę i opuścił szeregi II ligi. W zespole występowali wówczas Jerzy Helczyński, Jerzy Szafran, Apolonia Ślęczka i Jerzy Brok. Po rocznym pobycie w lidze wojewódzkiej gorzowianie powrócili do wyższej klasy rozgrywek, w której utrzymali się przez dwa kolejne sezony (w 1973 r. zajął 7., a w 1974 r. - 9. miejsce w grupie). W następnych latach Stilon zwyciężał w lidze wojewódzkiej (od sezonu 1976/77 gorzowskiej), jednak w eliminacjach do II ligi nie udało mu się ani razu uzyskać awansu.

W 1979 r. podjęto działania zmierzające do zażegnania zarysowującego się kryzysu. Poprawiły się wyniki sportowe, do których przyczynił się pozyskany do sekcji Stilonu trener i zawodnik - Kazimierz Steczkowski. W 1981 roku zespół Stilonu awansował po raz trzeci do II ligi, w której utrzymał się jedynie przez rok, ale od 1982 r. uczestniczył w niej już przez pięć kolejnych lat. W latach 80-tych w drużynie występowali między innymi: Robert Wilczewski, Andrzej Kuryło, Wiesław Kozłowski, Lech Jakubowski, Zbigniew Kapłan, Zbigniew Nagrocki, Anna Rygielska, Beata Ziętek, Tadeusz Łubieński, Wojciech Brodowski, Kazimierz Steczkowski, Kajetan Przysiecki, Andrzej Modzelan, Jerzy Ziętek, Krzysztof Socha, Andrzej Maniocha i Izabela Łaszewska.

W 1989 r., po wzmocnieniu kadrowym (Jan Przewoźnik), Stilon awansował po raz piąty do II ligi, a z kolejnym nabytkiem (Aleksandrem Czerwońskim) zajął czwarte miejsce w grupie B. W następnym roku, jeszcze bardziej wzmocniony przez pozyskanie Jana Pisulińskiego, przystąpił do Drużynowych Mistrzostw Polski w Bydgoszczy. Wywalczył tam szóste miejsce w kraju, równoznaczne ze statusem I-ligowym. Rozpoczęła się wtedy znakomita passa gorzowskich szachistów, którzy w latach 1991, 1993-95 i 1997-98 zdobyli tytuły Drużynowych Mistrzów Polski, a w 1999 r. "dorzucili" jeszcze brązowy medal.

Droga do historycznego tytułu, zdobytego w 1991 r. w ... ośrodku wczasowym "Przystań" w Mikołajkach wyglądała następująco (wyniki spotkań): ze Startem Bytom 5.5:0.5, z Piastem Gliwice 4.5:1.5, ze Startem Katowice 5.5:0.5, z AZS Politechnika Wrocław 4:2, z Hańczą Suwałki 3.5:2.5, z BBTS-em Włókniarz Bielsko-Biała 2:4, z Polonią Warszawa 3:3, z Miedzią Legnica 4:2, z Kolejarzem Katowice 3.5:2.5.

Sukcesy w latach 90-tych wywalczyli, wraz z wyżej wymienionymi zawodnikami, nowi wybitni szachiści, zwłaszcza arcymistrzowie Michał Krasenkow, Robert Kuczyński, Iweta Radziewicz, Igor Chenkin, Tomasz Markowski, mistrzyni międzynarodowa Barbara Kaczorowska, oraz Izabela Siekańska, Andrzej Modzelan, Czesława Grochot-Pilarska i Paweł Jaracz.

Stilon Gorzów - drużynowy Mistrz Polski w szachach (Lubniewice, 1998 rok). Stoją od lewej: Tomasz MARKOWSKI, Igor CHENKIN, Michał KRASENKOW, Paweł JARACZ, Aleksander CZERWOŃSKI, Jan PRZEWOŹNIK, Jan PISULIŃSKI.

Fot. Klub Szachowy Stilon.

Indywidualnie w latach 70-tych i 80-tych o najwyższe lokaty w regionie rywalizowali głównie Tadeusz Łubieński, Roman Sokołowski, Kazimierz Steczkowski i Wojciech Brodowski, później do głosu doszły uznane sławy z zespołu ligowego. One też najczęściej reprezentowały okręg gorzowski w mistrzostwach Polski. Największe sukcesy w MP seniorów uzyskali: Barbara Kaczorowska - I m-ce w 1993 r., Iweta Radziewicz - I w 1999 i 2000 r., Tomasz Markowski - I w 1998 i 1999 r. oraz II w 2000 r., Michał Krasenkow - II w 1997 r., i Robert Kuczyński - II w 1993 r.

Dużo uwagi poświęcali gorzowianie grze korespondencyjnej. Celował w niej Roman Sokołowski, który przez wiele lat uczestniczył w mistrzostwach Europy. Kilka razy wszedł do półfinału, a w 1986 r. zdobył brązowy medal. W tym samym czasie dobre wyniki odnosił także Józef Goldberg, a po osiedleniu się w Gorzowie - Jan Przewoźnik, który wielokrotnie z powodzeniem bronił barw Polski w meczach międzynarodowych. Sukcesy odnosili gorzowscy szachiści także w grze błyskawicznej - zarówno w klasyfikacji zespołowej (zdobywając w 1993 r. tytuł mistrzów Polski), jak i w indywidualnej - z brązowym medalem Barbary Kaczorowskiej w 1993 r. na czele.

Michał Krasenkow odniósł w 1997 r. szereg sukcesów międzynarodowych: zdobył brązowy medal w Mistrzostwach Europy, przyczynił się do zajęcia 9. miejsca przez reprezentację Polski w 11. Drużynowych Mistrzostwach Europy, a także zakwalifikował się do trzeciej rundy rozgrywek o mistrzostwo świata (przegrał w grze o wejście do półfinału). Na podstawie uzyskanych wyników awansował na 26. pozycję w rankingu światowym, najwyższą w powojennej historii szachów w Polsce.

Inne sukcesy międzynarodowe szachistów Stilonu to: występ drużyny w finale Klubowego Pucharu Europy (styczeń 1999), oraz dwa tytuły Drużynowego MŚ do lat 20 zdobyte przez Iwetę Radziewicz (1999, 2000). Ponadto znakomita gorzowska szachistka wywalczyła jeszcze indywidualne Mistrzostwo Europy do lat 20 (2001). Dwoje zawodników Stilonu - Tomasz Markowski i Iweta Radziewicz brało również udział w składzie reprezentacji Polski w Olimpiadzie Szachowej w Stambule w 2000 r.

W MP juniorów pierwsze sukcesy - brązowe medale w lidze - pojawiły się w 1996 i 1998 r. Zdobywali je Olaf Michalski, Maciej Nurkiewicz, Alan Rosenbeiger, Przemysław Liwak, Barbara Grabarska, Małgorzata Głazik, Iweta Radziewicz, Filip Bargłowski, Maciej Skrzypnik i Natalia Maszota.

Puchar Europy w Lubniewicach. W drużynie Stilonu siedzą od lewej: Janusz SIEKAŃSKI, Jan PRZEWOŹNIK, Jan PISULIŃSKI. Przygląda się Andrzej MODZELAN.

Fot. Klub Szachowy Stilon.

Kolejne lata przyniosły spory regres. Kłopoty finansowe, oraz przekształcenia w ZWCh spowodowały odejście niemal wszystkich czołowych zawodników (poza Czerwońskim i Przewoźnikiem). "Nowy" zespół w 2003 r. po kilkunastu latach znakomitych występów w najwyższej klasie rozgrywkowej spadł do II ligi. Po roku powrócił do ekstraklasy, gdzie zajmował miejsca w dole tabeli (8., 7. i 9.). W 2008 roku szachiści KSz Stilon zajęli dopiero siódmą lokatę w II lidze, by po kolejnym sezonie powrócić do ekstraligi szachowej, i zająć w 2010 roku 5. miejsce, a w 2011 roku wywalczyć po latach brązowy medal (w składzie: Kamil Dragun, Michał Krasenkow, Kacper Piorun, Beata Kądziołka, Kamil Klim, Jurij Kriworuczko, Maciej Rutkowski). Wcześniej w drużynie ligowej występowali między innymi Marek Matlak, Aleksandr Wołżyn, Mateusz Bronowicki, Joanna Górecka, Aleksandr Rustemow.

Niepowodzenia seniorów "nadrobili" niejako młodzi szachiści KSz Stilon, którzy w 2006, 2008 i 2009 r. zdobyli tytuł Drużynowego Mistrza Polski Juniorów, a ponadto w 2007 r. medal srebrny, i w 2004 r. - brązowy. W okresie tym wielkie sukcesy - będące nawiązaniem do osiągnięć chociażby Iwety Radziewicz - odnieśli młodzi "stilonowcy": Kamil Dragun (złoty medal MŚJ do lat 16, srebrny medal MŚJ do lat 14 oraz złoty MEJ do lat 14) i Kacper Piorun (srebrny medal DMEJ do lat 18). W skali kraju wyróżniali się także T. Gałażewski, M. Demidowicz, M. Mazurkiewicz, A. Siwiec, A. Rosiak, K. Wiśniowska, M. Kulaszyński, M. Chomski, J. Koitka, F. Delekta, A. Góra, J. Witczak, O. Kiełbasa, R. Świderski.

Także w ostatnim okresie (2011-12) do "skarbca" wpadły kolejne dwa brązowe medale MPJ, a także "brąz" w Drużynowych MP kobiet.  

Niekwestionowanym twórcą potęgi gorzowskich szachów i jej animatorem jest niestrudzony działacz dr Konrad Tołkacz.

ZKS/KSz Stilon Gorzów zdobył Drużynowe Mistrzostwo Polski w latach: 1991 (w Mikołajkach), 1993-95 (wszystkie finały w Lubniewicach), 1997 (w Krynicy), 1998 (w Lubniewicach).

Bibliografia:
"Stilon Gorzowski"
"Gazeta Lubuska"
"Ziemia Gorzowska"
"Sport w województwie gorzowskim 1975-1990" - B. Woltmann
"Zarys historii sportu w Gorzowie 1945-1997" - B. Woltmann
"Kultura fizyczna w województwie gorzowskim" - J. Gaj, A. Natanek
"Przygody ze sportem" - J. Delijewski
http://kszstilon.pl
http://olimpbase.org
http://www.chessarbiter.com
źródła własne

Statystyki